Meetkunst

Thema patronen

Patronen zijn overal om ons heen. Het is niet zo makkelijk om precies te beschrijven wat een patroon is en wat de kenmerken ervan zijn. Soms helpt het om na te denken of er ook niet-patronen bestaan en wat we daar dan precies mee bedoelen. Veel kunstenaars gebruiken patronen in hun werk. Herkennen wij die patronen ook altijd of zien wij het anders? Ook in de klas spelen patronen een belangrijke rol: patronen in de natuur, patronen in de tijd, patronen in het landschap en de wereld, en ook patronen bij het rekenen in getallen en in vormen (meetkunde) en natuurlijk patronen in de kunstlessen.
Wat staat er in dit thema centraal?
  • Regelmaat in vlakke figuren herkennen en maken
  • Kijken naar mozaïeken, randversieringen uit diverse culturen
  • Transformaties (translatie, rotatie, lijn-spiegeling , punt-symmetrie)
  • Effecten van knipwerk in vouwblaadjes kunnen beredeneren
  • Zelf patronen maken
  • Patronen herkennen in veelheid aan situaties (kunst en de wereld om ons heen)
  • Patronen omschrijven, maken en gebruiken
patronen_voorkant

Lessen

Op deze pagina vindt je twee voorbeeld lessen van het thema patronen. Ben je ook geinteresseerd in andere lessen? Doe dan mee aan het meetkunst project!

Les 5. Wat is een patroon

Leerlingen verkennen het begrip ‘patroon’. Ze zoeken voorbeelden en non-voorbeelden van patronen in het dagelijks leven (patroon in dag, in muziek, teksten, getallen), in (kunst)voorwerpen en decoraties. Ze onderzoeken hoe ze op basis van toevallig gevallen blokjes een patroon kunnen maken.

Klik hier voor de lesbeschrijving en de bijbehorende powerpoint. 

Les 6. Tegeletjes leggen.

In deze les verschuift de focus naar kenmerken van (regelmatige) patronen. Het gaat om diverse vormen van herhaling, opbouw en symmetrie. Begrippen als draaien, spiegelen, verschuiven, vergroten/verkleinen krijgen aandacht. De kernactiviteit is het maken, onderzoeken, beschrijven en vergelijken van verschillende patronen vanuit één eenvoudige basistegel.

 

Les 7. Spiegeltje, spiegeltje, wat zie ik?

Leerlingen verkennen (spiegel)symmetrie en evenwicht in diverse situaties en (kunst)objecten. Ze denken na over de vraag: Heeft symmetrie een functie? Ze onderzoeken en maken patronen en vormen met behulp van spiegels.

Klik hier voor de lesbeschrijving en de bijbehorende powerpoint. 

Les 8. Ruimtelijke patronen

Leerlingen verkennen patronen op en van ruimtelijke objecten. Ze denken na over hoe het patroon gemaakt is, hoe het in elkaar zit en hoe het verder zou kunnen gaan. Ze onderzoeken hoe een patroon dat ze ontwerpen op de uitslag van het balkje (plat) er uitziet als het balkje in elkaar zit
(ruimtelijk). Wat zie je op elke kant? Welke kenmerken heeft het patroon? Kun je vanuit een of twee
(zijvlakken) het patroon op de andere zijvlakken voorspellen.